در ارتباط با فرزندان چگونه دستورات موثر بدهيم؟

«لطفاً اسباب بازي هايت را بردار.» يك درخواسـت سـاده اسـت . «غـذا را روي  زمين نريز» يا «بيا اينجا و كتت را از روي زمين بردار و آن را بـه چـوب لباسـي آويزان كن» همگي دستور هستند.

والدين كودكاني كه به موضوع آمـوزش بي توجه هستند اغلب قادر نيسـتند كـه  دسـتورات روشن و قاطعي به كودكان خود بدهنـد . تمـام والـدين، بـويژه والـدين كودكـان دشوار، بايد قادر باشند كه آموزش ها يا دستورات روشن و موثري را بـه كودكـان خود بدهند. هنگامي كه شما از محروميت زمان مند – يك روش تربيتـي بسـيار موثر – استفاده مي كنيد، بايد قادر باشيد كه به كودك خود بگوييد « بلافاصله به آن اتاق برو!» ياد گرفتن دستور دادن به اين معنا نيست كه شما بايد همانند يك گروهبان مشق نظامي، يك ريز با فرياد دستور بدهيد. با اين وجود، چنانچه كـودك شما معمولا بي توجه است و حتي هنگامي كه او را به دليل بـي تـوجهي سـرزنش مي كنيد، به شما بد و بيراه  مي گويد، بايـد قـادر باشـيد كـه دسـتورات روشـن و موثري به او بدهيد و از دستورات خود حمايت كنيد.

چه زماني دستور  مي دهيم؟

زماني بـه كـودك خـود دسـتور بدهيـد كـه از او مي خواهيد يك سوء رفتار خاص را متوقف سازد و شما اعتقاد داريد كه او از يك درخواست ساده براي متوقـف سـاختن آن سـوءرفتـار، سـرپيچي خواهـد كـرد . همچنين، هنگامي كه از كودك خود مي خواهيد كه رفتار خاصي را شروع كنـد و شما اعتقاد داريد از يك درخواست ساده براي شروع اين رفتار، سرپيچي  مي كند، به او دستور بدهيد.

چگونه بايد دستور بدهيد؟

فرض كنيد كه شما وارد اتاق نشيمن  مـي شـويد و دختر هفت ساله و دشوار خود را  مي بيند كه بر روي كاناپه جديـدي كـه تازه خريداري كرده ايد در حال بالا و پايين پريدن است. شما بايـد مسـتقيما بـه طرف او برويد و با حالت چهره جدي به چشمان او نگاه كنيد و تماس چشمي بـا او را حفظ كنيد. او را با نام صدا بزنيد، سپس بـا تـن صـداي محكـم بـه صـورت روشن و مستقيم به او دستور بدهيد. «دخترم، بالا و پايين پريدن بر روي مبلمان برخلاف قانون ماست. از كاناپه بيا پايين!» در اين صورت شما دستور روشـني بـه او داده ايد.

دستور بايد روشن و صريح باشد نه مبهم و نامفهوم. در صورتي كه بگوييد: بيـا اينجا و اين اسباب بازي ها را يكي يكي در قفسه بگذار!« كودك شما بـه احتمـال بيشتري به دستور شما توجه خواهد كرد، اما اگر به صـورتي مـبهم بگوييـد: يـه كاري با اين اسباب بازي ها بكن!، احتمال اطاعت او از ايـن دسـتور شـما كمتـر خواهد بود.

به هنگام دستور دادن، از سئوال كردن يا بيان اظهـاري غيـر مسـتقيم ماننـد: بالا و پايين پريدن بر روي كاناپه كار خوبي نيست! خودداري كنيد. به فرزندتان نگوييد: چرا بر روي كاناپه بالا و پايين مي پري؟ زيرا ممكن است در اينصـورت او لبخندي به شما تحويل دهد و بگويد آخر، خيلي با مزه است!

همچنين، هنگامي كه رفتار بد در حال اتفاق افتادن است، بـراي قـانون خـود استدلال نياوريد، زمان توضيح دلايل، قبل از قـانون شـكني كـودك و يـا زمـاني است كه رفتار نامناسب او پايان يافته است. در حاليكه، جنيفر هنوز مشغول بـالا و پايين پريدن بر روي كاناپه است، به او نگوييد: تو نبايد روي كاناپه بالا و پايين بپري. پول زيادي براي آن داده ام. هنوز قسط هاي آن تمام نشده است. فنرهايش در مي رود. بلكه فقط بگوييد “از كاناپه بيا پايين!”

پس از آنكه دستور خود را داديد، احتمالا فرزند شما به دستور شما توجه كـرده و از كاناپه پايين خواهد آمد. با اين وجود، بياييد فرض كنـيم كـه او تصـميم  مي گيرد كه از دستور شما سرپيچي كند. شايد او بخواهد كه شـما را بيازمايـد و ببيند آيا شما براي حمايت از دستور خود، چيزي در اختيار داريد؟ براي حمايت از دستوري كه داده ايد، لازم نيست كه به شدت او را تنبيه كـرده و يـا او را به تنبيه تهديد نماييد. اين كار ممكن است موجب پيچيدگي بيشتر يـك مسـأله دشوار ميان والد و كودك شود.

شما يك راه بسيار ساده و موثر براي حمايت از دستور خود، در اختيار داريـد . و آن هم “محروميـت زمـان منـد ” اسـت . نحـوه اسـتفاده از محروميت زمان مند را در چنين مقابله اي و بدون خشم شديد – مورد بحث قـرار مي دهيم. فعلا، گام هاي ساده زير را بـراي دادن دسـتورات مـوثر بـه يـاد داشـته باشيد. اين گام ها را به خاطر سپرده و در صورت لزوم آنها را تمرين نماييد.

دادن دستورات موثر به كودكتان